Waardenvolle gemeenschappen

Dossier	HBOPD.02.06.016
Status	Initieel
Subsidie	€ 125.000
Startdatum	1 september 2026
Einddatum	22 december 2028
Regeling	Hbo-postdoc 2025-2030
Thema's	Gezondheid en Welzijn Onderwijs en talentontwikkeling Veerkrachtige samenleving: in wijk, stad en regio Gezondheidszorg Sociale Studies

De Nederlandse zorg staat onder grote druk door personeelstekorten, een groeiende zorgvraag en stijgende kosten. Daarom zoeken zorgorganisaties naar nieuwe manieren om zorg duurzaam te organiseren. Een veelgenoemde oplossing is het vormen van zorgzame gemeenschappen met mensen rondom de zorgorganisatie. In de praktijk blijkt echter dat zulke gemeenschappen lastig van de grond komen. Mensen voelen zich niet vanzelfsprekend verantwoordelijk voor elkaar, en bestaande initiatieven sluiten niet altijd aan bij wat mensen belangrijk vinden.
Dit onderzoek verkent een nieuwe invalshoek: de rol van collectieve zingeving en gedeelde waarden in het vormen van sterke gemeenschappen. Uit eerdere studies en signalen uit het werkveld blijkt dat aandacht voor zingeving mensen kan verbinden en kan helpen om samen verantwoordelijkheid te dragen. Zorg- en welzijnsprofessionals geven bovendien aan dat zij behoefte hebben aan handvatten om hiermee te werken.
Het onderzoek richt zich op de vraag hoe professionals een werkwijze kunnen ontwikkelen die oog heeft voor collectieve zingeving en waarden, en hoe deze werkwijze kan worden opgenomen in het onderwijs. Hiervoor wordt een participatief actieonderzoek uitgevoerd, samen met buurthuiskamers van het Leger des Heils, zorginstellingen en studenten. Verhalen van bewoners en professionals spelen een centrale rol, omdat deze inzicht geven in wat mensen drijft en verbindt.
Het project bestaat uit drie onderdelen:

1. Zingeving en waarden: onderzoeken welke collectieve zingevingsdimensies in gemeenschappen aanwezig zijn.
2. Werkwijzen: bestaande praktijken verzamelen en nieuwe methoden ontwikkelen.
3. Implementatie: de ontwikkelde werkwijze testen, evalueren en vertalen naar richtlijnen en onderwijs.

Het uiteindelijke doel is een praktische, zingevingsgerichte aanpak die professionals ondersteunt bij het bouwen aan sterke, zorgzame gemeenschappen – en studenten voorbereidt op hun rol in de zorg van de toekomst.