Waarom blijven de stoelen leeg? Nieuwe paden naar preventie en herstel vanuit de behoeften van kinderen die opgroeien met een ouder met een verslaving.

Dit PD-traject richt zich op kinderen van ouders met een verslaving (KOV). Het doel van het PD-traject is het ontwikkelen en implementeren van een innovatieve ondersteuningsaanpak die KOV beter bereikt en ondersteunt. Hierbij staan de ervaringen en behoeften van KOV, hun ouders en professionals centraal.
De urgentie van het vraagstuk wordt bepaald door drie factoren. Ten eerste gaat het om een omvangrijke doelgroep. In Nederland groeien naar schatting 176.000 kinderen op in een gezin waar sprake is van verslavingsproblematiek. Ten tweede kunnen uitblijvende ondersteuning en preventie leiden tot aanzienlijke persoonlijke, maatschappelijke en economische kosten, onder meer door intergenerationele overdracht van problematiek. Ten derde de beperkte benutting van het ondersteuningsaanbod. Hoewel er preventieve ondersteuningsprogramma’s beschikbaar zijn, maken relatief weinig kinderen en gezinnen hiervan gebruik. Preventiegroepen worden regelmatig uitgesteld vanwege een tekort aan deelnemers. Het huidige ondersteuningsaanbod lijkt onvoldoende aan te sluiten bij de behoeften en leefwereld van kinderen en ouders. Drempels zoals schaamte, loyaliteit aan de ouder, angst voor stigmatisering en handelingsverlegenheid bij professionals beperken mogelijk de toegang tot ondersteuning. Daarnaast is het bestaande aanbod veelal generiek ingericht, terwijl de doelgroep sterk varieert in achtergrond, gezinscontext en ondersteuningsbehoeften.
De onderzoeksaanpak bestaat uit twee fasen. In de eerste fase wordt kennis verzameld door participerende observatie, een stakeholderanalyse, literatuuronderzoek en verdiepend onderzoek naar ervaringen en behoeften van betrokkenen. In de tweede fase wordt participatief actieonderzoek uitgevoerd. Samen met een kerngroep van kinderen, ouders en professionals worden in opeenvolgende verbetercycli nieuwe oplossingen ontworpen, getest en geëvalueerd. Door onderzoek, innovatie en praktijkverbetering te combineren ontstaat een ondersteuningsaanpak die beter aansluit bij de leefwereld van KOV en duurzaam kan worden ingebed in de praktijk.