Zilt & Zuur

DossierFOOD.KIEM.02.004
StatusAfgerond
Subsidie€ 40.000
Startdatum1 september 2025
Einddatum31 augustus 2026
RegelingKIEM GoFood 2024-2026
Thema's
  • Duurzame landbouw-, water- en voedselvoorziening
  • Agri & Food
  • Agro en Food
  • Bètatechniek
  • Landbouw, Water, Voedsel 24-27

Dit project, Zilt & Zuur, onderzoekt de mogelijkheden van gefermenteerd zeewier als duurzame eiwitbron. Zeewier is rijk aan essentiële aminozuren en voedingsstoffen, maar wordt nog weinig geconsumeerd vanwege de zilte smaak en beperkte verteerbaarheid. Fermentatie kan deze eigenschappen verbeteren. Dit project onderzoekt hoe fermentatie kan worden toegepast op Zeeuwse zee-eik om het aantrekkelijker te maken voor consumptie. Zee-eik is een veelvoorkomende Zeeuwse zeewiersoort, maar door zijn smaak en textuur is het lastig in gerechten te verwerken. Door fermentatie worden culinaire toepassingen mogelijk, zoals smaakvolle ingrediënten voor de horeca en voedingsindustrie. Dit vereist specifieke kennis over micro-organismen en voorbehandeling om de stevige celstructuur en unieke koolhydraten van zeewier effectief af te breken.
Restaurant De Kromme Watergang en Zeeuwse Zeewierhandel werken samen met HZ University of Applied Sciences om een fermentatieproces te ontwikkelen dat de smaak, textuur en eiwitverteerbaarheid van Zeeuwse zee-eik verbetert. Dit kan niet alleen helpen om zeewier toegankelijker te maken voor de horeca en consumenten, maar ook bijdragen aan een duurzamere voedselproductie en een lagere milieu-impact. Bovendien biedt succesvolle fermentatie van zeewier kansen voor de Zeeuwse economie door nieuwe afzetmarkten te creëren.
De doelen zijn:
• Het ontwikkelen van een fermentatieprotocol dat de smaak, textuur en verteerbaarheid van zee-eik verbetert.
• Het creëren van culinaire toepassingen die gefermenteerde zee-eik aantrekkelijk maken.
• Het verkennen van markt- en productiemogelijkheden voor commerciële haalbaarheid.
Dit onderzoek draagt bij aan een duurzamer voedselsysteem met minder milieu-impact en biedt kansen voor zowel de horeca als de bredere voedingsindustrie. Bovendien kan succesvolle fermentatie van zee-eik vertaalt worden naar andere zeewiersoorten. Zo kan gefermenteerd zeewier uitgroeien tot een duurzaam en gezond voedingsmiddel dat breder geaccepteerd wordt door consumenten. Het project ondersteunt de doelen van KIA-LWV door bij te dragen aan eiwittransitie. Tot slot versterkt de samenwerking tussen HZ-UAS en Mkb-partners de innovatiekracht van de Zeeuwse aquacultuursector.

Eindrapportage

Zeewier is een veelbelovende, duurzame voedselbron, maar wordt nog relatief weinig gegeten. Vooral zee-eik, een veelvoorkomende Zeeuwse zeewiersoort, is door zijn uitgesproken geur en stevige textuur lastig te verwerken in gerechten. In het project Zilt & Zuur onderzochten HZ University of Applied Sciences, restaurant De Kromme Watergang en Zeeuwse Zeewierhandel hoe fermentatie zee-eik aantrekkelijker kan maken voor consumptie.

Tijdens het onderzoek werden verschillende fermentatiecondities en voorbehandelingen getest. Fermentatie met gist bleek de geur van zee-eik aanzienlijk te verbeteren. Door het zeewier eerst te koken en vervolgens met melkzuurbacteriën te fermenteren, werd ook de textuur sterk verzacht. Na acht weken was de gemeten treksterkte ongeveer twintig keer lager dan die van verse zee-eik. Door beide stappen te combineren, werd een ingrediënt ontwikkeld met verbeterde geur en textuur.

Ook werd onderzocht of fermentatie de eiwitverteerbaarheid verbeterde. Dit bleek niet het geval. De eiwitten van zee-eik bleken bovendien van relatief lage voedingskwaliteit.

Om de culinaire mogelijkheden te demonstreren, werden gerechten ontwikkeld, waaronder ijs, hapjes en kimchi. Daarnaast is verkend hoe gefermenteerde zee-eik op de markt kan worden gebracht. Hierbij zijn twee kansrijke productlijnen geïdentificeerd: gefermenteerde zee-eik als onderscheidend ingrediënt voor hoogwaardige restaurants en een gebruiksklare zeewiersaus voor een bredere doelgroep, waaronder horeca, speciaalzaken en consumenten. De ambitie is een breed inzetbare smaakmaker te ontwikkelen, vergelijkbaar in gebruiksgemak met sojasaus. Hiervoor is verdere receptuurontwikkeling nodig. Voor opschaling biedt samenwerking met gespecialiseerde voedingsproducenten mogelijkheden, terwijl Zeeuwse Zeewierhandel als leverancier van de grondstof nieuwe afzetmarkten kan ontwikkelen.

Het project levert daarmee niet alleen kennis over fermentatie op, maar ook concrete aanknopingspunten voor productontwikkeling, nieuwe afzetmarkten en vervolgonderzoek.

Contactinformatie

Consortiumpartners

bij aanvang project
  • Restaurant De Kromme Watergang
  • Zeeuwse Zeewierhandel

Netwerkleden

bij aanvang project